Architektura Informacji

---

 

Dla użytkownika nawigacja jest sposobem poruszania się po stronie internetowej w celu dotarcia do określonych, poszukiwanych przez niego informacji. Jest mapą, dzięki której wie gdzie jest, gdzie może się udać. Dla projektanta nawigacja to system relacji między poszczególnymi stronami, który musi stworzyć. Niezbędne jest uświadomienie sobie tego, że po drugiej stronie tego, co tworzy projektant jest użytkownik.

 

Czy zastanawiałeś się, w jaki sposób użytkownik może dotrzeć na stronę internetową, którą projektujesz? Możliwości jest wiele: może kliknąć odnośnik do strony na innej stronie, może dotrzeć na nią poprzez wyszukiwarkę internetową lub katalog internetowy, może także wpisać dokładny adres strony w przeglądarce internetowej. Niestety nie jesteś w stanie w żaden sposób przewidzieć, w jaki sposób użytkownik dostanie się na stronę. Jedynym źródłem informacji na ten temat są statystyki. Te dają nam jednak wiedzę odrobinę za późno. Każda strona internetowa serwisu, który projektujesz musi być ściśle powiązana w pozostałymi stronami, nie może to być „ostatnia strona”, bez żadnego odnośnika.

Użytkownicy, poruszając się po stronach internetowych, korzystają z następujących elementów nawigacyjnych:

• menu (tekstowe, graficzne)
• hipertekst (odnośniki w tekście)
• wyszukiwarka

Menu to odnośniki do głównych działów i stron serwisu. Często prezentowane w sposób graficzny w formie trójwymiarowych przycisków. Odnośniki w tekście to tak naprawdę esencja Internetu. Kontekstowe hiperłącza, które po kliknięciu w odpowiednią frazę, przenoszą w inne miejsce, tematycznie powiązane z tym, w którym jesteśmy. Wewnętrzna wyszukiwarka jest niezbędna w dużych serwisach. Wielu użytkowników takich serwisów w pierwszej kolejności korzysta właśnie z niej.

Teraz kilka propozycji.

Pomyśl o tym, jak zaprojektować stronę główną – to strona, którą większość użytkowników zobaczy jako pierwszą. Zastanów się, czego użytkownik może chcieć, kiedy będzie na tej stronie, dokąd ma pójść dalej, co zrobić. Projektuj tak, aby mieć świadomość, ile kliknięć potrzeba na osiągnięcie poszczególnych celów. Co może zrobić użytkownik klękając raz ze strony głównej, dwa razy, trzy razy. To pomoże Ci przy tworzeniu głównego menu. Upewnij się, że nazwy poszczególnych elementów menu są czytelne i zrozumiałe. Raczej używaj nazw ogólnie przyjętych i zrozumiałych (np.: „Firma”, „Kontakt”, „O nas”, „Oferta”).

Jeśli projektujesz nawigację typu linearnego koniecznie daj możliwość rezygnacji z dalszego przeglądania. Przygotuj wyjście awaryjne dla tych użytkowników, którzy nie chcą już oglądać dalej, ale nie chcą też wracać na początek drogą, którą przybyli w to miejsce. Świadomość, że w każdej chwili można zrezygnować z przeglądania i wrócić na początek, sprawia, że użytkownik czuje się bezpieczny. Ważną rzeczą, o której należy pamiętać przy projektowaniu nawigacji linearnej, jest informowanie użytkownika na bieżąco, w którym miejscu przeglądania się znajduje. Napis 3/6 informuje, że użytkownik ogląda stronę 3, a stron jest 6.

Brak takiej informacji jest szczególnie uciążliwy w przypadku kilkustopniowych formularzy.

Upewnij się, że nawigacja znajduje się w tym samym miejscu na każdej stronie. Zapewnia to użytkownikowi poczucie pewności i bezpieczeństwa. Główna nawigacja zwykle umieszczana jest poziomo od lewej do prawej lub pionowo po lewej stronie. Jest to bezpieczne rozwiązanie, wykorzystywane bardzo często i nie wymuszające na użytkowniku konieczności nauki nowego systemu nawigacyjnego. Na te miejsca użytkownicy patrzą w pierwszej kolejności. W zachodniej kulturze ludzie czytają od lewej do prawej i z góry na dół. Lewy górny róg jest więc najlepszym miejscem na umieszczenie czegoś co ważne – tam patrzymy najpierw. Właśnie dlatego na wielu stronach w tym miejscu projektanci umieszczają logo firmy.

Projektuj system nawigacyjny tak, żeby był widoczny dla użytkownika bez przewijania strony. Niestety, na większości dużych stron nie jest to jednak możliwe. Projektuj wtedy w taki sposób, żeby najważniejsze części nawigacji znalazły się na samej górze strony i żeby były widoczne bez przewijania. Pozostałe mniej ważne elementy umieść na dole.

Używaj lokalizera, a ułatwisz użytkownikowi odnalezienie się w systemie nawigacyjnym. W ścieżce używaj zawsze tych samych nazw, które widnieją w poszczególnych elementach menu.

Jeśli stronę trzeba przewijać w dół, korzystaj z nawigacji wewnątrz strony. Zaprojektuj menu podręczne, menu zawartości jednej strony. Niech jego poszczególne pozycje przenoszą do odpowiednich miejsc wewnątrz strony. Najlepiej będzie, jeśli nazwy elementów podręcznego menu będą tożsame z nagłówkami poszczególnych części materiału na stronie.

Projektując nawigację dużych serwisów nie zapominaj o przygotowaniu mapy serwisu. Użytkownik ogląda mapę strony tylko wtedy, kiedy się zgubi, kiedy nie wie gdzie jest i co może zrobić. Czego użytkownik oczekuje od mapy serwisu? Spodziewa się, że zrozumie gdzie był, gdzie jest i pozna strukturę serwisu (poszczególne części i działy). Mapa strony nie powinna stanowić dla użytkownika żadnego problemu nawigacyjnego – powinna być zbiorem pogrupowanych odnośników.

Różnicuj menu. Grupuj elementy nawigacyjne i stwórz układ nawigacyjny, który będzie powtarzany na każdej stronie. Używaj jednolitego formatu dla wszystkich elementów serwisu, dla elementów menu, odnośników, nagłówków, tytułów, wypunktowań. Użytkownik już od pierwszej strony pozna całość systemu oznaczeń. To zdecydowanie podniesie komfort poruszania się po stronie.

Nie nazywaj odnośników „kliknij mnie”, „kliknij tu”. Zaprojektuj odnośnik w taki sposób, żeby użytkownik nie musiał się zastanawiać, czy to, co klika, nim jest, czy nie.

Przy mniej zrozumiałych nazwach odnośników lub w miejscach, w których odnośniki muszą być bardzo krótkie używaj hint’ów. To pomoże zorientować się użytkownikowi, co wybiera.

Na niedużych stronach projektuj nawigację nie głębszą niż trzy poziomy.

Im prościej, tym lepiej.

Trzecia część ukaże się w piątym numerze Magazynu

Marcin Mościcki